Nhu cầu của đàn ở vùng nhiều sương

Nói tới nguồn ăn của ong thì ai cũng nghĩ tới mật hoa. Nhưng một đàn khoẻ cần ít nhất bốn thứ.

Thiếu một trong số đó thì đàn vẫn sống nhưng không lên được.

Bốn thứ đàn cần

Mật hoa: nguồn năng lượng cho hoạt động hằng ngày và để dự trữ.

Phấn hoa: nguồn dinh dưỡng để nuôi ấu trùng. Thiếu phấn thì chúa có đẻ cũng không nuôi lớn được.

Nước: dùng để làm mát tổ trong những ngày nóng, và cho một số nhu cầu khác.

Nhựa cây: vật liệu xây ống tổ, trám khe hở và bao bọc cấu trúc bên trong.

Bốn thứ này đều phải có trong bán kính bay của đàn.

Vì sao phấn quan trọng ngang mật

Nhiều người chỉ để ý tới mật, vì đó là thứ mình thu.

Nhưng phấn mới là thứ nuôi lứa kế cận. Đàn có nhiều mật mà thiếu phấn thì chúa đẻ cũng không nuôi được ấu trùng thành ong.

Kết quả là quân không tăng, đàn dần hao mà không hiểu vì sao.

Đây cũng là lý do việc quan sát ong mang phấn về lại quan trọng tới vậy: nó cho biết đàn có đang nuôi lứa mới hay không.

Chuyện nước

Ít người nghĩ tới, nhưng đàn cần nước, nhất là trong những ngày nắng gắt.

Ở Tây Nguyên thì đêm lạnh làm đàn ra muộn về sớm, giờ kiếm ăn trong ngày ngắn lại, nên vào tháng 1 đến tháng 3 đàn phải đi xa hơn để tìm nước.

Nếu quanh nhà không có nguồn nước tự nhiên thì có thể đặt một khay nước nông có đá hoặc cành cây cho ong đậu.

Khay phải nông và có chỗ đậu, nếu không ong dễ chết đuối.

Đặt cách tổ vài mét, thay nước thường xuyên để không sinh lăng quăng.

Nguồn nhựa cây

Đây là thứ hay bị bỏ qua nhất khi bố trí khu nuôi.

Đàn cần nhựa cây liên tục để trám và sửa chữa, nhất là sau mỗi lần mở thùng hoặc sau mưa gió.

Cây thân gỗ trong bán kính gần là nguồn chính.

Vườn chỉ toàn cây bụi và hoa dại thì đàn thiếu vật liệu, ống tổ mỏng và khe hở không được trám kín, kéo theo rủi ro kiến.

Vì vậy khi trồng bổ sung, nên có cả cây thân gỗ chứ không chỉ cây cho hoa.

Kiểm tra vườn nhà có đủ không

Đi một vòng bán kính vài trăm mét và tự trả lời bốn câu.

Có hoa gần như quanh năm không, kể cả trong tháng 1 đến tháng 3.

Có nguồn phấn đa dạng không, hay chỉ một hai loại cây.

Có nguồn nước tự nhiên trong tầm bay không.

Có cây thân gỗ để lấy nhựa không.

Thiếu cái nào thì bổ sung cái đó. Việc này làm một lần mà có lợi nhiều năm.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Chỉ để ý nguồn mật hoa mà bỏ qua phấn và nhựa cây
• Đặt khay nước quá sâu làm ong chết đuối
• Trồng bổ sung mà chỉ trồng cây cho hoa

Câu hỏi thường gặp

Đàn có nhiều mật mà không lên là sao?

Có thể thiếu phấn hoa, vì phấn mới là thứ nuôi ấu trùng.

Có cần đặt nước cho ong không?

Nếu quanh nhà không có nguồn nước tự nhiên thì nên, nhất là mùa nóng.

Khay nước đặt thế nào?

Nông, có đá hoặc cành cho ong đậu, đặt cách tổ vài mét, thay nước thường xuyên.

Đàn lấy nhựa cây ở đâu?

Từ vỏ và chồi cây thân gỗ trong bán kính bay.

Làm sao biết vườn nhà đủ nguồn không?

Đi một vòng bán kính vài trăm mét và kiểm bốn thứ: hoa, phấn, nước, cây thân gỗ.