Nhận tổ về rẫy và tuần đầu

Chọn tổ kỹ, trả tiền xong, chở về tới nhà. Nhưng phần lớn sự cố lại xảy ra trong tuần sau đó.

Và phần lớn là do người mới lo quá nên can thiệp nhiều.

Trước khi tổ về

Chỗ đặt phải làm xong: giá kê khoảng một mét trên đất dốc, chân chống kiến, mái che nếu cần.

Chọn vị trí có nắng buổi sáng và bóng chiều, không có cành lá chạm thùng, cách xa khu phun thuốc.

Dọn sạch khoảng trống quanh chỗ đặt để tuần đầu không phải qua lại nhiều.

Thoả thuận rõ với người bán về giờ giao: nhận buổi chiều tối để chở về ban đêm là hợp lý nhất.

Chuẩn bị xong hết rồi mới hẹn ngày lấy tổ, đừng làm ngược lại.

Ngày đầu tiên

Mở cửa tổ ngay khi đặt xong, đừng để qua đêm mới mở. Đàn cần thoát nhiệt và cần ra ngoài định vị lại.

Đặt luôn vào vị trí cố định. Ong dú định vị theo cảnh quan quanh tổ, dời lần nữa là bắt chúng học lại từ đầu.

Ngày đầu ong sẽ bay vòng vòng trước cửa. Đó là chúng đang ghi nhớ vị trí, hoàn toàn bình thường.

Đừng đứng che trước cửa tổ, đừng khua động, đừng gõ vào thùng để xem phản ứng.

Ba việc tuyệt đối không làm trong tuần đầu

Không mở thùng. Đàn đang sắp xếp lại sau chuyến đi, mở ra là làm chậm thêm.

Không cho ăn. Đàn có sẵn dự trữ. Cho ăn ngay còn dễ hút kiến tới đúng lúc đàn yếu.

Không dời tổ. Dù thấy chỗ đặt chưa ưng thì cũng chờ qua tháng đầu.

Ba việc này nghe đơn giản nhưng lại là chỗ người mới hay vi phạm nhất, vì lo lắng.

Dấu hiệu tốt và xấu

Tốt: sang ngày thứ hai thứ ba đã có ong bay ra xa, và tới cuối tuần đầu bắt đầu thấy con mang phấn về.

Xấu: ong bò lổm ngổm quanh thùng không bay lên được, hoặc xác ong nằm nhiều trước cửa. Đó là đàn bị sốc nặng hoặc dính nóng trên đường.

Nếu thấy dấu hiệu xấu thì báo người bán ngay trong ngày, kèm ảnh.

Qua được tuần đầu thì phần lớn là ổn. Từ đó chăm như tổ bình thường.

Việc duy nhất nên làm đều

Kiểm chân chống kiến, mỗi ngày một lần trong tuần đầu.

Đàn mới về là đàn dễ bị kiến nhất: quân chưa ổn định, nhựa cây chưa trám kín hết, và mùi mật có thể vương ra trong lúc vận chuyển.

Ở Tây Nguyên thì sương sớm dày làm độ ẩm trong tổ cao và kiến rừng thì nhiều, nên đây là việc không được bỏ.

Ngoài ra chỉ đứng xa nhìn cửa tổ vài phút mỗi ngày. Vậy là đủ cho tuần đầu.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Chở tổ về rồi mới loay hoay tìm chỗ đặt
• Đặt tạm một chỗ rồi hôm sau mới dời
• Mở thùng xem bên trong ngay ngày đầu

Câu hỏi thường gặp

Bao lâu thì đàn quen chỗ mới?

Khoảng một tuần để định vị, vài tuần để hoạt động ổn định.

Có cần cho ăn sau khi nhận không?

Thường không. Đàn có sẵn dự trữ trong tổ.

Ong bay mất sau khi thả thì sao?

Vài con lạc là bình thường. Cả đàn bỏ đi thì hiếm, thường do chỗ đặt quá nóng hoặc quá động.

Khi nào mở thùng kiểm tra được?

Sau ít nhất một tuần, và nên đợi tới khi thấy ong ra vào ổn định.

Đàn có vấn đề trong tuần đầu thì báo ai?

Báo người bán ngay trong ngày kèm ảnh.